Burn-out ontmanteld, bore-out gestript (long-read)

//Burn-out ontmanteld, bore-out gestript (long-read)

Burn-out ontmanteld, bore-out gestript (long-read)

‘Ik vind het best wel spannend, om hier nu te spreken over de ellendigste periode van mijn leven. Ik moet er namelijk voor zorgen dat jullie er de ernst van inzien, en me dus heel kwetsbaar opstellen, én het moet geloofwaardig zijn. En dat vind ik best een uitdaging gezien ik ‘maar’ een coach ben.’

Met die woorden open ik mijn voordracht op de studiedag van de Vlaamse Vereniging voor Psychiaters, vrijdag 2 december 2016. Op hun uitnodiging woon ik deze studiedag ‘Burn-out ontmanteld’ bij om als ervaringsdeskundige op enkele van hun vragen te antwoorden.

20161222_burnoutontmanteld-01Na het uitspreken van deze woorden wordt het stil in de zaal. Een beetje een ongemakkelijke stilte omdat de aanwezigen beseffen dat ik verwijs naar de minder flatterende uitspraken die enkele van de eerdere sprekers deden over zogenaamde ‘wanna be coaches en ervaringsdeskundigen’. Exact die woorden werden de zaal in gegooid nota bene door iemand waarbij ik zelf, als coach, nog opleiding heb gevolgd.

‘Geen paniek’, vervolg ik mijn voordracht, ‘ook ik kwam naar hier met een vooroordeel. Ik dacht terecht te komen in een zaal vol excentrieke, rare mensen -en dat lijkt wel mee te vallen :)- en de onzekerheid of ik hier vanavond wel weer buiten mag -en daar ben ik ondertussen wel van overtuigd.’ Er wordt gegniffeld. ‘Nee, heus, geen zorgen. Als we onder coaches samen komen, dan laten we ons ook wel eens gaan over psychiaters en hun fratsen. Maar, we zijn hier allemaal samen als hulpverleners voor mensen met burn-out en bore-out en daar wil ik op focussen.’ De lucht klaart op, de olifant is de kamer uit.

Tijd voor het echte werk

In 30 minuten willen zij van mij weten

  • hoe het zover is kunnen komen
  • welke ervaring ik heb gehad met reacties uit mijn omgeving en
  • wat voor mij hefbomen zijn geweest met name wat betreft begeleiding/therapie en stappen richting werkhervatting.

Ik voeg er zelf nog een stukje aan toe: mijn visie op het verschil tussen bore-out en burn-out. Niet geheel onbelangrijk want de studiedag draait om burn-out en ik sta daar tenslotte met een verhaal over bore-out.

En…ik nam enkele van jullie boodschappen mee (klik om te vergroten).

slide02Met een driftig tempo vuur ik mijn verhaal op hen af. Ik kijk de zaal rond en zie geboeide ogen, instemmend knikken en hier en daar een vragende blik. Over hoe het zover is kunnen komen ben ik relatief kort. Ik verduidelijk wat ‘het’ is -van ‘hoe het zover is kunnen komen’- en wat ‘zover’ dan precies was. ‘Hoe je zo diep bent kunnen komen’ is eigenlijk beter uitgedrukt. Kapot, gebroken, gestript. Net als in mijn boek ‘Vechten tegen verveling’ neem ik hen mee langs het verloop van een bore-out, maar dan in vogelvlucht.

Hefbomen

Eén van de slides waar ik het langst bij stil sta is die met het overzicht van de hefbomen. Uit deze slide komt heel duidelijk het belang van een goed netwerk naar voor. Dat bevestigt wat elders op de dag aangehaald wordt en laat tegelijk enkele (pijnlijke) lacunes zien. Zo wordt er gesteld dat burn-out en ook bore-out moeten worden aangepakt door een samenwerking van de GGZ, met steun uit de politiek (wetgevend kader) en de werkgevers.

slide09Toen ik in 2012 instortte was er nog geen kader, had ik gelukkig wel een begripvolle werkgever (maar vooral pas toen ik al op mijn diepst geweest was), en mankeerde ik ook gerichte begeleiding. Een persoonlijke coach, psycholoog en loopbaanbegeleiding hebben mij er wel bovenop geholpen, maar nergens werd er gesproken over ‘bore-out’ en de mogelijke oorzaken, omdat het toen nog onbekend was. Die inzichten heb ik later pas verworven en gebundeld in mijn boek.

Ik laat tijdens mijn voordracht meer dan eens vallen dat de grote onbekende voor mij de arbeidsgeneesheer was. Blijkbaar kan een bedrijfsarts een mediërende rol vervullen, op voorwaarde natuurlijk dat je daarmee makkelijk in contact kan komen. Dat was bij mij niet het geval. Hoe ik ook zocht, ik heb hem of haar (zelfs dat weet ik niet) nooit gevonden.

Bedrijfsarts

Het belang en het voordeel van een betrokken bedrijfsarts wordt op de studiedag mooi geïllustreerd door Dr. Van Hoof, bedrijfsarts voor Agfa Gevaert. Met een knipoog zegt ze ‘Ik heb iets goed te maken met Frouke’ en aan de hand van een case licht ze toe welke actoren, zowel intern als extern, van belang zijn bij de re-integratie. Daarbij ook wijzend op de rarara essentiële rol van een goede communicatie, de goodwill van werknemer en werkgever, en (in sommige sectoren) ondersteuning door de vakbond. Het stemt me hoopvol dat wanneer de re-integratie procedures opgesteld worden, deze belangrijke actor in elk geval zal opgenomen worden.

Reacties van de omgeving

Frouke Boekvoorstelling 0027-11092015Een andere lacune situeert zich in de meer familiale/collegiale sfeer en betreft de reacties uit de nabije omgeving. Voorkomen is verstandiger dan genezen en het is voor beide fasen cruciaal dat we bore-out uit de taboesfeer halen. Politieke moddergevechten waarbij bore-out alleen maar besmeurd raakt (ja, ik kijk richting de Leuvens politici) doen daar zeker geen goed aan. Maar daarover in een volgend blog meer. Ik merk in de praktijk dat de weerbaarheid tegen oordelende reacties groeit met het inzicht en het gevoel van controle dat iemand over zijn eigen situatie heeft. En, zoals ik in het blog ‘Jouw bore-out, ons probleem’ al schreef: hulp vragen = iemand de kans geven om je te helpen. Praten blijft mijn nummer één van te treffen herstelmaatregelen. Niet over koetjes en kalfjes, maar over je gevoelens, onderliggende behoeftes en gedachten. Een bore-out los je niet alleen op.

Luisteren

‘Als praten voor de getroffen mensen op nummer één staat, dan kan het niet anders dan dat luisteren op één staat voor de hulpverleners en begeleiders.’ Terwijl ik dat zeg kruist mijn blik die van Dr. Westhovens die eerder op de dag vertelde over dat hij vindt dat er zo weinig tijd is/genomen wordt om écht naar patiënten te luisteren en uitgebreid aan diagnostiek te doen.

Op dit vlak denk ik dat er nog heel wat werk te verrichten valt. Want wie aan de getroffen kant in ziekteverlof zit, voelt zich niet volledig begrepen en uit de voordracht van het RIZIV wordt me duidelijk dat de mensen aan de kant van het beleid door ons ook niet altijd goed begrepen worden. Ze willen écht mee het verschil maken. Dr. Decuman wil met haar betoog in naam van het RIZIV een positief verhaal brengen over herintegratie maatregelen. Ze heeft me ondanks haar inspanningen niet helemaal kunnen overtuigen, maar ze heeft me in elk geval weten te verleiden om de materie van naderbij te bestuderen. Dus ook daarover meer in een volgend blogartikel.

Als de behandelaar patiënt wordt

De laatste spreker, Dr. De Witte, brengt een bijzonder verhaal over de bezieling van het beroep als arts en over wat er gebeurt als die bezieling onderhevig is aan erosie. Hij brengt in kaart in welke aspecten van hun werk en leven het burn-out beest bij artsen het meest toeslaat a.h.v. de Maslach factoren en heeft als belangrijkste booschap:

Laat ons niet vergeten: we zijn allemaal ‘maar’ mensen.

Met dank aan VVP voor de uitnodiging en de kans deze waardevolle studiedag bij te wonen.

Frouke

2016-12-22T15:08:42+00:00

3 Reacties

  1. Anna berg 22 december 2016 om 17:49 - Antwoord

    Ik zou dit heel interessant gevonden hebben als ik in die zaal zat. En vanuit mijn luie zetel nog meer. Knap gedaan en weerom heel herkenbaar.

    • Frouke Vermeulen 22 december 2016 om 17:51 - Antwoord

      Ja, het was heel erg boeiend. Dit eerste blogartikel brengt een begin van de inzichten en wat er besproken werd. Ik schrijf naarstig verder aan de rest 🙂

  2. Theo Wijlhuizen MD 10 januari 2017 om 07:59 - Antwoord

    Gaarne meer info!
    In Nederland zeer interessante en gedurfde aanpak!

    Theo Wijlhuizen, arts, medisch adviseur

Reageer op dit bericht